Tez Masası

Tez Masası, tez yazan ve tez arayan lisansüstü öğrenciler için hazırlanmış bir rehber sayfasıdır. Konu seçiminden savunmaya kadar süreci, YÖK’ün Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’ndeki ortak kurallara dayanarak özetler. Akademik Kariyer, YÖK veya YÖK Ulusal Tez Merkezi ile bağlantılı değildir ve tezlerin tam metnini sunmaz. Yazım kuralları, şablonlar ve bazı süreler üniversiteden üniversiteye değişir; kesin bilgi için enstitünüzün yönetmeliğine ve tez yazım kılavuzuna bakın.

Mevcut tezleri nerede ararım?

Türkiye’deki lisansüstü tezler YÖK Ulusal Tez Merkezi‘nde taranır. Tez adı, yazar, danışman, konu, anahtar kelime, özet ve tez numarasıyla arama yapılabilir. Yalnız yazarının tam metin erişimine izin verdiği tezler açık erişimdedir; erişime kapalı tezlerin basılı kopyalarına üniversite kütüphaneleri aracılığıyla ulaşılabileceği sitede belirtilir.

Arama yaparken birkaç eş anlamlı anahtar kelime deneyin, sonuçları yıla göre daraltın ve beğendiğiniz tezlerin kaynakçalarını yeni okumalar için kullanın.

Tez konusu nasıl seçilir?

İlgi duyduğunuz üç alt alan yazın.
Ulusal Tez Merkezi’nde her alan için son yılların tezlerine bakın. Çok sayıda tez varsa konu doymuş olabilir; hiç yoksa kaynak bulmak zor olabilir.
Konuyu yanıtlanabilir bir soruya indirin. Örnek: “Uzaktan eğitim, önlisans öğrencilerinin ders devamını nasıl etkiliyor?”
Veriye nasıl ulaşacağınızı baştan düşünün: anket, görüşme, arşiv, deney veya hazır veri seti.
Danışmanınızla konuşmadan önce amaç, yöntem ve olası kaynakları içeren bir sayfalık özet hazırlayın.

Konu fikri, makale özeti veya atıf biçimlendirme için Akademik Yapay Zekâ Araçları sayfasından yararlanabilirsiniz; bu araçlar üye girişi ve katkı puanı gerektirir. Üretilen metni kendi cümlelerinizle yazın ve kaynaklarını mutlaka kontrol edin.

Üyeyseniz iki aracı doğrudan burada da kullanabilirsiniz: Tez konusu bulucu alanınızı, ilgi alanlarınızı ve kısıtlarınızı (süre, yöntem, veri) yazdığınızda beş konu önerisi verir; Özet sadeleştirici bir makale özetini alan dışından birinin anlayacağı dile çevirir. Önerilerin özgünlüğünü Ulusal Tez Merkezi’nde kontrol edin, kararı danışmanınızla verin.

AI araçları üyelere özeldir. Ücretsiz üye olun (50 katkı puanı hediye) veya giriş yapın.

Danışman ve konu ne zaman kesinleşir?

Tezli yüksek lisans: Enstitü anabilim dalı, tez danışmanını en geç birinci yarıyılın sonuna kadar, öğrencinin danışmanla belirlediği tez konusunu en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar enstitüye önerir. İkisi de enstitü yönetim kurulu onayıyla kesinleşir.
Doktora: Danışmanın ne zaman atanacağını senato belirler; ancak en geç ikinci yarıyılın sonuna kadar atanması zorunludur.
İkinci danışman: Çalışmanın niteliği gerektiriyorsa, üniversite dışından ve en az doktora derecesine sahip biri ikinci tez danışmanı olabilir.

Yüksek lisans tezi: teslimden diplomaya

Tezinizi senatonun belirlediği yazım kurallarına göre tamamlayıp danışmanınıza sunarsınız.
Danışman, tezin savunulabilir olduğuna ilişkin görüşüyle birlikte tezi enstitüye teslim eder.
Enstitü tez için intihal yazılım programı raporu alır ve danışmana ve jüriye gönderir.
Jüri, biri danışman, en az biri başka bir üniversiteden olmak üzere üç veya beş öğretim üyesinden oluşur ve tez kendilerine teslim edildikten sonra en geç bir ay içinde toplanır.
Savunma, sunum ve soru-cevap bölümünden oluşur; dinleyicilere açıktır.
Jüri kabul, ret veya düzeltme kararı verir. Düzeltme kararında tez en geç üç ay içinde aynı jüri önünde yeniden savunulur.
Başarılı öğrenci, ciltlenmiş en az üç kopyayı tez sınavına giriş tarihinden itibaren bir ay içinde enstitüye teslim eder; enstitü yönetim kurulu bu süreyi talep hâlinde en fazla bir ay uzatabilir. Enstitü tezin bir kopyasını üç ay içinde elektronik ortamda YÖK’e gönderir.

Doktora tezi: yeterlikten savunmaya

Yeterlik sınavı: Dersleri ve semineri tamamlayan öğrenci, yazılı ve sözlü iki bölümden oluşan yeterlik sınavına girer. Bir yılda en fazla iki kez girilebilir.
Tez izleme komitesi: Yeterliği geçen öğrenci için bir ay içinde üç öğretim üyesinden oluşan bir komite kurulur.
Tez önerisi: En geç altı ay içinde amaç, yöntem ve çalışma planını içeren öneri komite önünde sözlü olarak savunulur. Yazılı rapor savunmadan en az on beş gün önce komite üyelerine dağıtılır.
İzleme toplantıları: Öneri kabul edildikten sonra komite yılda en az iki kez toplanır. Tezin sonuçlanabilmesi için en az üç komite raporu gerekir.
Savunma: Jüri, danışman dahil beş öğretim üyesinden oluşur; en az ikisi başka bir üniversitedendir. Düzeltme kararında tez en geç altı ay içinde yeniden savunulur.

Tez yazarken kontrol listesi

Danışman ve konu onayı alındı
Enstitünün tez yazım kılavuzu ve şablonu indirildi
Literatür taraması yapıldı, kaynaklar tek biçimde (APA, MLA vb.) yazıldı
İnsan veya hayvan katılımı varsa etik kurul izni veri toplamadan önce alındı
Veri toplama araçları (anket, görüşme formu) danışmanla birlikte son hâline getirildi
Benzerlik raporu kontrol edildi, alıntılar ve atıflar düzeltildi
Özet ve anahtar kelimeler Türkçe ve İngilizce hazırlandı (enstitü istiyorsa)
Savunma tarihi ve jüri belli

Anket kullanan bir çalışma yürütüyorsanız katılımcıya ulaşmak için tez ve araştırma anketinizi yayınlayabilir, başkalarının akademik anketlerine katılabilirsiniz.

Savunmaya hazırlık

Sunumunuzu araştırma sorusu, yöntem, temel bulgular ve sonuç etrafında kısa tutun; ayrıntıyı soru-cevap bölümüne bırakın. Jüriye gönderilecek son sürümü danışmanınızla birlikte kontrol edin. Savunmadan önce sunumu en az bir kez başkasına yapın ve jürinin sorabileceği yöntem sorularına yanıt hazırlayın. Düzeltme kararı alırsanız yeniden savunma için tanınan süreyi takviminize hemen işleyin.

Tez yazdırma ve ödev satışı

Akademik Kariyer tez yazdırma veya ödev satışı hizmetlerine yer vermez. Bu tür içerik bildirilirse kaldırılır. Yönetmelik intihali, başkalarının fikir, yöntem, veri veya eserlerini bilimsel kurallara uygun atıf yapmadan kendi eseri gibi göstermek olarak tanımlar; gerçek bir intihal tespit edilirse tez enstitü yönetim kuruluna gönderilir.

Sonraki adım

Doktora ya da araştırma görevliliği düşünüyorsanız puanınızı puan hesaplama aracıyla görebilir, kavramlar için akademik terimler sözlüğüne bakabilirsiniz. Başvuru koşulları yüksek lisans başvuru rehberinde, tüm basamaklar Öğrenci Yolu sayfasında.