Ön ve Nihai Değerlendirme Puanı Nasıl Hesaplanır?

Araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi kadrolarında ön değerlendirme puanı, kural olarak ALES puanınızın %60’ı ile yabancı dil puanınızın %40’ının toplamıdır. Giriş sınavından sonra hesaplanan nihai değerlendirme puanı ise ALES %30, lisans mezuniyet notu %30, yabancı dil %10 ve giriş sınavı %30 ağırlıkla bulunur. Nihai puanı 65’in altında kalan aday başarısız sayılır. Meslek yüksekokulları ve yabancı dille ilgili öğretim görevlisi kadrolarında oranlar farklıdır.

Bu oranların tamamı “Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in 10. ve 12. maddelerinde yer alır. Aşağıda hesabı adım adım, kadro türüne göre ve sayısal örneklerle bulabilirsiniz. Sonucu hızlıca görmek isterseniz ön ve nihai değerlendirme puanı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Bu yazıda

• Ön değerlendirme puanı nasıl hesaplanır?
• Giriş sınavına kaç kişi çağrılır?
• Nihai değerlendirme puanı nasıl hesaplanır?
• Örnek hesaplamalar
• Lisans notu 100’lük sisteme nasıl çevrilir?
• Sık yapılan hatalar
• Puanınızı hemen hesaplayın
• Sık sorulan sorular

Ön değerlendirme puanı nasıl hesaplanır?

Ön değerlendirme, başvuran adaylar arasından giriş sınavına kimlerin çağrılacağını belirleyen sıralamadır. Bu aşamada giriş sınavı notu yoktur; hesaba yalnızca ALES, yabancı dil puanı ve (meslek yüksekokullarında) lisans mezuniyet notu girer. Yönetmelik üç ayrı formül öngörür:

Kadro türü	ALES	Yabancı dil	Lisans notu
Araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi (genel)	%60	%40	Hesaba girmez
Yabancı dille ilgili öğretim görevlisi kadroları	%40	%60	Hesaba girmez
Meslek yüksekokulu kadroları	%70	Hesaba girmez	%30

“Yabancı dille ilgili öğretim görevlisi kadroları” ifadesi, yönetmeliğin 6. maddesinin dördüncü fıkrasındaki kadroları kapsar: yabancı dille eğitim yapılan programlar, bilim alanı yabancı dille ilgili birimler, zorunlu yabancı dil dersini verecek öğretim görevlileri ile üniversitelerin uluslararası ilişkiler ve yabancı dille ilgili uygulamalı birimleri. Bu kadrolar meslek yüksekokulunda açılsa bile %40 ALES ve %60 yabancı dil formülü uygulanır.

Formülü şöyle yazabilirsiniz:

• Genel kadro: Ön değerlendirme = ALES × 0,60 + Yabancı dil × 0,40
• Yabancı dille ilgili kadro: Ön değerlendirme = ALES × 0,40 + Yabancı dil × 0,60
• Meslek yüksekokulu: Ön değerlendirme = ALES × 0,70 + Lisans notu × 0,30

Giriş sınavına kaç kişi çağrılır?

Jüri, ön değerlendirme puanına göre sıralama yapar ve ilan edilen kadro sayısının on katına kadar adayı giriş sınavına çağırır. Yönetmelik bu kurala iki tamamlayıcı hüküm ekler:

• Son sırada aynı puana sahip birden fazla aday varsa bu adayların tamamı sınava çağrılır.
• Başvuru sayısı kadro sayısının on katından azsa başvuranların tamamı giriş sınavına alınır.

Örneğin 2 kadroluk bir ilanda 20 aday sınava çağrılır. 20. ve 21. sıradaki adayların puanı eşitse ikisi de sınava girer. Aynı ilana yalnızca 14 kişi başvurmuşsa 14 adayın tamamı sınava alınır. Adayların ön değerlendirmede dikkate alınan puanları ve lisans mezuniyet notları, ilanda belirtilen internet adresinde yayımlanır.

Nihai değerlendirme puanı nasıl hesaplanır?

Nihai değerlendirmede giriş sınavı notu da hesaba katılır ve jüri, ilan edilen kadro sayısı kadar adayı başarı sırasına göre belirler. Oranlar şöyledir:

Kadro türü	ALES	Lisans notu	Yabancı dil	Giriş sınavı
Araştırma görevlisi ve öğretim görevlisi (genel)	%30	%30	%10	%30
Yabancı dille ilgili öğretim görevlisi kadroları	%30	%10	%30	%30
Meslek yüksekokulu kadroları	%35	%30	Hesaba girmez	%35

Değerlendirme puanı 65’in altında olan aday sınavlarda başarısız sayılır. Başarılı adaylar puan sırasına göre ilan edilir; kadro sayısı kadar yedek aday da ayrıca ilan edilir.

Giriş sınavının biçimi de kadroya göre değişir. Bilim alanı yabancı dille ilgili birimlerdeki ve zorunlu yabancı dil dersi verecek öğretim görevlisi kadrolarında yalnızca sözlü sınav, diğer kadrolarda yalnızca yazılı sınav yapılır. Yabancı dille eğitim yapılan programlarda sözlü sınav yapılır; senato kararı varsa sözlüden 60 ve üzeri alanlar yazılı sınava da girer ve giriş sınavı notu iki sınavın aritmetik ortalamasıdır. Sözlü sınavdan 60’ın altında alan aday nihai değerlendirmeye geçemez.

Örnek hesaplamalar

Aşağıdaki adaylar ve puanlar kurgusaldır; yalnızca hesabın nasıl yapıldığını göstermek için seçilmiştir.

Örnek 1: Araştırma görevlisi adayı

Adayın ALES puanı 80, yabancı dil puanı 70, lisans not ortalaması 4’lük sistemde 3,40 ve giriş sınavı notu 70 olsun.

1. Ön değerlendirme: 80 × 0,60 = 48; 70 × 0,40 = 28. Toplam 76.
2. Lisans notunu çevirme: YÖK’ün 4’lük sistem tablosunda 3,40’ın 100’lük karşılığı 86,00’dır.
3. Nihai değerlendirme: 80 × 0,30 = 24; 86 × 0,30 = 25,8; 70 × 0,10 = 7; 70 × 0,30 = 21. Toplam 77,80. Puan 65’in üzerinde olduğu için aday başarılıdır; atanıp atanmayacağı diğer adaylarla sıralamaya bağlıdır.

Örnek 2: Meslek yüksekokulu öğretim görevlisi adayı

Adayın ALES puanı 75, lisans not ortalaması 2,80 (100’lük karşılığı 72,00) ve giriş sınavı notu 60 olsun. Bu kadroda yabancı dil puanı hesaba girmez.

1. Ön değerlendirme: 75 × 0,70 = 52,5; 72 × 0,30 = 21,6. Toplam 74,10.
2. Nihai değerlendirme: 75 × 0,35 = 26,25; 72 × 0,30 = 21,6; 60 × 0,35 = 21. Toplam 68,85.
3. Baraj kontrolü: Aynı aday giriş sınavından 45 alsaydı nihai puanı 26,25 + 21,6 + 15,75 = 63,60 olurdu ve 65’in altında kaldığı için başarısız sayılırdı. Bu örnek, giriş sınavının %35 ağırlıkla sonucu ne kadar değiştirebildiğini gösterir.

Örnek 3: Zorunlu yabancı dil dersi verecek öğretim görevlisi adayı

Adayın ALES puanı 72, yabancı dil puanı 90, lisans not ortalaması 3,50 (100’lük karşılığı 88,33) ve sözlü sınav notu 80 olsun.

1. Ön değerlendirme: 72 × 0,40 = 28,8; 90 × 0,60 = 54. Toplam 82,80.
2. Sözlü sınav kontrolü: 80, 60 eşiğinin üzerinde olduğu için aday nihai değerlendirmeye geçer.
3. Nihai değerlendirme: 72 × 0,30 = 21,6; 88,33 × 0,10 = 8,83; 90 × 0,30 = 27; 80 × 0,30 = 24. Toplam yaklaşık 81,43.

Lisans notu 100’lük sisteme nasıl çevrilir?

Yönetmeliğe göre 4’lük ve 5’lik not sistemlerinin 100’lük sistemdeki karşılığı Yükseköğretim Kurulu kararıyla belirlenir; diğer not sistemlerinin eşdeğerliğine ise ilgili üniversitenin senatosu karar verir. YÖK’ün yayımladığı tabloda örneğin 4’lük sistemde 3,00’ın karşılığı 76,66, 3,40’ın karşılığı 86,00, 3,50’nin karşılığı 88,33’tür. Diplomanızda veya transkriptinizde 100’lük karşılık yazılıysa onu kullanın; yoksa tabloya bakın.

Sık yapılan hatalar

• 4’lük notu doğrudan yazmak: 3,40 ortalamayı 34 ya da 85 gibi tahmini bir sayıyla hesaba katmak sonucu bozar. YÖK tablosundaki karşılığı kullanın.
• Ön değerlendirmeye lisans notunu eklemek: Lisans notu ön değerlendirmede yalnızca meslek yüksekokulu kadrolarında hesaba girer.
• 65 barajını ön değerlendirmeye uygulamak: 65 barajı nihai değerlendirme içindir. Ön değerlendirme bir sıralamadır; sınava girip girmeyeceğiniz kadro sayısının on katı kuralına göre belirlenir.
• Kadro türünü karıştırmak: Yabancı dille ilgili kadrolarda dil puanının ağırlığı %60 ve %30’dur; genel formülle hesaplarsanız sonucunuz gerçeğinden farklı çıkar.
• Senato barajlarını gözden kaçırmak: Yönetmelikteki asgari puanlar ALES için 70, yabancı dil için 50’dir. Üniversiteler, meslek yüksekokullarının YÖK’çe belirlenen uzmanlık alanlarındaki kadrolar hariç, senato kararıyla daha yüksek baraj koyabilir. Başvurmadan önce ilan metnini esas alın.

Puanınızı hemen hesaplayın

Formülleri elle uygulamak yerine puanlarınızı araştırma ve öğretim görevlisi puan hesaplama aracına girerek ön ve nihai değerlendirme sonucunuzu kadro türüne göre görebilirsiniz. Ardından güncel araştırma görevlisi ilanlarını ve öğretim görevlisi ilanlarını inceleyebilirsiniz. İki kadro arasında hangisinin size uygun olduğundan emin değilseniz öğretim görevlisi ile araştırma görevlisi arasındaki farkları anlattığımız rehbere göz atın.

Sık sorulan sorular

Diğer rehberler